VOIP, IP telefonie, Internet telefonie

Een kort overzicht over VOIP, het ontstaan, de ontwikkelingen en de toepassingen voor zowel de zakelijke- als consumentenmarkt.

De VOIP Index:

1. Achtergronden bij de ontwikkeling van VOIP
2. IP Telefoons
3. Het VOIP telefoonnummer, hoe zit dat?
4. Integratie van VOIP met bestaande telefonie
5. De VOIP problemen
6. Voorlopige conclusies
7. Aanvullende informatie en artikelen
8. Starten met VOIP
9. Diensten Abraxax mbt VOIP

Achtergronden bij de ontwikkeling van VOIP

VOIP zoals deze nu beschikbaar is komt niet uit de lucht vallen. Het ontstaan is een gevolg van vele krachten die in de markt spelen. Bij de achtergronden wordt geen chrologische volgorde gegeven. De achtergronden geven slechts een beeld betreffende de drijvende krachten achter VOIP.

a. Kostenbesparingen door netwerkintegratie

Binnen organisaties leeft al sinds het onstaan van netwerken de behoefte om verschillende netwerken te combineren of te integreren. Het doel: kosten besparen.Voice over IP biedt hiertoe nieuwe mogelijkheden. Verschillende datanetwerken (X.25, IBM, asynchrone terminals e.d.) zijn inmiddels opgenomen en geconverteerd naar het TCP/IP netwerk. Telefonie (spraak) vormt nu de uitdaging: Kan men het bestaande telefonienetwerk opnemen in het bedrijfsnetwerk dat is opgebouwd middels IP? VOIP vormt hiermee dus een nieuwe toepassing (en integratievraagstuk) voor veel organisaties. Zie ook het artikel ICT kostenreductie.

Bedrijven hebben al langer de beschikking over datanetwerken voor de aansluiting van computers en PC's. Geheel separaat daarvan wordt een ander netwerk onderhouden: het telefoonnetwerk. In principe zijn er dus twee gescheiden netwerken. Zitten hier mogelijkheden voor besparingen? Biedt VOIP meer mogelijkheden voor onze organisatie? Deze vragen zullen we niet direct kunnen beantwoorden, dit hangt af van veel aspecten. In het verloop van dit artikel zullen de voor- en nadelen worden behandeld.

b. Historische achtergronden telefonie

Telefonie bestaat al ruim 125 jaar. Alexander Graham Bell heeft op 14 februari 1876 patent aangevraagd. Deze belangrijke uitvinding gaat echter nog verder terug. De Italiaan Antonio Meucci maakte in 1846 al een "pratende telegraaf". Hij noemde dit de "Teletrofono". Het telefoonnetwerk is in de loop der tijd ontwikkeld tot een volledig digitale omgeving waarbij de bronsignalen (o.a. spraak) worden omgezet naar een digitaal formaat en vervolgens worden verstuurd naar de ontvanger. Het voert te ver om hier dieper op in te gaan. Het belangrijkste is dat de huidige telefonie erg betrouwbaar is en dat er daadwerkelijk een verbinding tot stand komt. Dit heet circuit geschakeld. Het telefonienetwerk is geheel geoptimaliseerd voor spraaktoepassingen. Inmiddels is het vaste telefoonnetwerk uitgebreid met mobiele netwerken. Andere toepassingen binnen het telefonienetwerk zijn: faxverkeer en computerverkeer (o.a. modems). Belangrijk in het geheel is dat tijdelijk een verbinding wordt opgezet tussen twee eindpunten (de telefooncentrales schakelen uw verbinding door en houden deze in stand gedurende de verbinding). De tijd dat deze verbinding actief is bepaald de prijs van het gesprek. De leveranciers (PTT's) zijn dus gebaat bij lange gesprekken (tikken verkopen). Het liefst interlokaal of internationaal omdat hiervoor hogere tarieven gelden.

c. De Internet hype

Ten tijde van de Internet hype (1997 tot 2001) zijn er veel telecombedrijven uit de grond gestampt, mede aangewakkerd door de liberalisering. In deze periode zijn er ontzettend veel extra kabels (glasvezel) in de grond gestopt. Het gevolg is dat op dit moment erg veel capaciteit aanwezig is die niet wordt benut. De telecomproviders (Internet aanbieders en pure aanbieders van capaciteit) zoeken naar wegen om deze extra capaciteit aan de man te brengen. Het aanbieden van voice over de bestaande netwerken is voor veel nieuwe telecombedrijven en serieuze optie.

d. Ontwikkeling IP en IP diensten

IP ofwel het Internet Protocol heeft een zeer grote acceptatie gekregen. Zelfs Microsoft en IBM die jarenlang vast hielden aan de eigen standaarden zijn volledig overstag. Zij hebben hun eigen protocollen en standaarden laten varen. De acceptatie van IP of beter TCP/IP is enorm. De enorme groei van Internet en acceptatie heeft allerlei nieuwe IP diensten toegevoegd. Denk hierbij o.a. aan DHCP, draadloze toepassingen (WiFi) en Instant Messenger (o.a. MSN, Yahoo Pager, ICQ, Netmeeting). Het belangrijkste van TCP/IP is dat het op dit moment het grootste netwerk ter wereld is met als gevolg een paar knelpunten. Eén van deze knelpunten is het tekort aan IP adressen. Op dit moment wordt hard gewerkt om het probleem van het aantal adressen binnen de IP adressering (IP versie 4 of ook wel afgekort tot IPv4) op te lossen. De nieuwe versie wordt IP versie 6 of IPv6 genoemd.

Een ander aandachtpunt: Internet is een pakket geschakeld netwerk. In tegenstelling tot telefonie wordt geen verbinding opgebouwd, het bericht wordt in stukken geknipt en vervolgens over verschillende paden naar de ontvanger verstuurd. Dit wordt pakket schakeling genoemd. Dit kan men het beste vergelijken met het versturen van een lange brief die men in verschillende enveloppen naar dezelfde persoon verstuurt. Het is dus mogelijk dat een envelop die later is verstuurd eerder aankomt. Het belangrijkste bij de ontwikkeling van nieuwe diensten met TCP/IP is dat bij elk probleem dat zich voordoet een oplossing wordt gevonden. De nieuwe toepassingen zijn immers de drijvende kracht.

e. Communicatie via Internet

De consumenten zijn massaal overgestapt op Internet. E-mail, chatten, muziek, downloaden en spelletjes zijn belangrijke toepassingen. Door deze communicatie ontstaan nieuwe vrienden en vriendschappen. Naast communicatie per chat of e-mail is er ook een behoefte ontstaan van spraak. Internationaal telefoneren is wel goedkoper geworden maar in een aantal situaties nog steeds kostbaar. Waarom zou dit niet kunnen worden gecombineerd met de bestaande verbinding waarvoor ik toch al betaal? Hier zijn een aantal bedrijven op ingesprongen. Microsoft biedt met NetMeeting al Internet telefonie aan. Skype is een andere aanbieder van gratis software waarmee men met andere Skype gebruikers kan telefoneren over Internet.

f. De mobiele telefoongebruiker

De consument heeft massaal het mobieltje geadopteerd. Mobieltjes zijn ten opzichte van telefonie via het vaste toestel nog steeds erg duur. Naast het mobiele toestel, waarbij het aantal toestellen per gezin zeker niet beperkt is tot slechts één mobieltje, is ook vaak een vaste internetaansluiting aanwezig. Heel veel mensen zeggen hun vaste telefoonlijn op. Jongere mensen hebben meestal helemaal geen vaste telefoonaansluiting. Telefoneren via Internet is met name interessant voor mensen die geen vaste telefoonaansluiting hebben. Skype (een leverancier van VOIP) kan dus een goede oplossing zijn voor consumenten die willen bellen naar iemand met een vaste aansluiting.

IP telefoons

Telefoneren over Internet is mogelijk met een aantal IP telefoons. Op dit moment zijn er vier mogelijkheden om te telefoneren over een Internet verbinding:

1. Vaste IP telefoons, speciale telefoons van één leverancier die meestal nauw samenwerkt met de IP telefooncentrales van deze leverancier. IP telefoons kan men vergelijken met uitgebreide ISDN toestellen.
2. Draadloze IP telefoons. Deze telefoons zijn draadloos. Ze gebruiken hiervoor niet het GSM netwerk doch het netwerk van een draadloos LAN (WiFi)
3. SoftPhones, software die op de PC wordt geïnstalleerd. Door samen te werken met een geluidskaart of een headset ontstaat een telefoon op basis van software. Netmeeting en Skype zijn hier voorbeelden van (consumenten markt). SoftPhones worden ook geleverd door VOIP leveranciers. Hier dient men meestal voor te betalen.
4. Conversie kastjes waarmee men bestaande (analoge) toestellen kan aansluiten op een IP netwerk en op deze wijze een VOIP toestel verkrijgt. Deze analoge kastjes worden ATA's genoemd, Analog Telephone Adapters.

Op dit moment zijn de IP telefoons en conversie kastjes nog erg prijzig. Het conversiekastje kost ongeveer hetzelfde als een normaal ISDN toestel. Men krijgt hier dan echter slechts de functionaliteit van een analoog toestel. De vaste IP telefoons zijn kleine computertjes die een hoge prijs hebben (denk hierbij aan circa €100,- tot €400,-), meestal niet uitwisselbaar zijn met andere leveranciers en onderhevig zijn aan de snelheid van IT en Internet veranderingen (verouderingen).

Het VOIP telefoonnummer, hoe zit dat?

Iedereen weet dat een gewone telefoon een telefoonnummer heeft. Dit telefoonnummer hangt af van de organisatie en/of het land. In Nederland geldt dat iedere vaste telefoonaansluiting een 10 cijferig getal heeft. Wil men deze aansluiting vanuit het buitenland bellen dat plaatst men het landnummer van Nederland ervoor (31). Hoe zit dat nou met VOIP? Dit wordt uit de doeken gedaan in één van de volgende artikelen.

De problemen met VOIP

Reeds eerder kwam aan de orde dat Voice over IP gebruik maakt van een pakket geschakeld netwerk. Eén van de grootste problemen bij spraak over IP is dat (wisselende) netwerkvertragingen hoorbaar zijn. Zodra vertragingen zich gaan voordoen van circa 200-250 milliseconden dan is dit goed hoorbaar. Dit wordt ook wel Jitter genoemd. Dit probleem komt bij een normale telefoon niet voor. Wij hebben het hier over spraak, maar in principe geldt dit probleem voor alle real time toepassingen over een pakket geschakeld netwerk waarbij bandbreedte in een aantal knooppunten voor vertragingen kunnen zorgen.

Integratie van VOIP met bestaande telefonie

De ontwikkeling van VOIP is niet tegen te houden. In bedrijven worden al gehele telefooncentrales vervangen door IP telefooncentrales. Telefoneren op basis van VOIP is in eerste instantie prima voor mensen en organisaties die beschikken over dezelfde technologie. Uiteindelijk zal toch een verbinding met het andere netwerk, het telefoonnetwerk, moeten worden gemaakt. Inmiddels zijn voor beide groepen: de zakelijke markt en consumentenmarkt mogelijkheden om vanuit een VOIP aansluiting een verbinding te krijgen met iemand aangesloten op het telefoonnetwerk. Deze verbindingen tussen VOIP infrastructuren en het telefoonnetwerk worden gateway's genoemd. Gebruikers van Skype kunnen gebruik maken van SkypeOut. Hiermee koopt met vooraf tikken in om met een niet Skype gebruiker (een normale telefoon of GSM) verbinding te krijgen.

Voorlopige conclusies VOIP

Vanuit verschillende invalshoeken worden nieuwe VOIP producten en diensten ontwikkeld. Eén universele oplossing bestaat niet. Elke oplossing is een (deel)oplossing voor een bepaalde (markt)vraag. Indien de eisen en wensen complexer worden dan dienen verschillende technologieën (VOIP en traditionele telefonie) gecombineerd en geïntegreerd te worden. Hier is dus weer werk voor systeemintegrators en consultants. VOIP kampt nog met het probleem dat de standaarden nog niet geheel vast liggen. De VOIP toepassingen voor bedrijven zijn sterk gericht op de technologie die één leverancier gebruikt. De uitwisselbaarheid van de randapparatuur vormt hiermee een probleem alsmede de prijsstelling van de randapparatuur. De traditionele telefonie vormt een geduchte concurrent voor alle VOIP implementaties, ze is betrouwbaar (proven technology), heeft geen last van computervirussen, de prijzen van gestandaardiseerde functietoestellen zijn laag en tenslotte, de tarieven voor telefonie zijn laag. Zakelijke VOIP implementaties kunnen veel nieuwe functionaliteit bieden, deze dienen dan te worden vergeleken met de totale kosten (TCO) en de risico's die hiermee samenhangen.

Aanvullende informatie en artikelen

Dit artikel zal binnenkort worden uitgebreid met de volgende onderwerpen:

1. VOIP ontwikkelingen en toepassingen voor kleine organisaties
2. VOIP ontwikkelingen en toepassingen voor grote (internationale) organisaties
3. VOIP ontwikkelingen en toepassingen voor consumenten
4. Overzicht van aanbieders van VOIP oplossingen (zakelijke markt)
5. Overzicht van VOIP aanbieders voor consumenten
6. Een VOIP netwerk bouwen: Lego met een hoog prijskaartje?
7. Overzicht van links over VOIP en de ontwikkeling van VOIP
8. Tien VOIP tips om kosten te besparen

VOIP apparatuur bestellen

Een aantal VOIP componenten zoals Analog Terminal Adapters (ATA's) en IP telefoons vindt u in onze shop. Deze kunt u hier direct bestellen.

TIPS: Starten met VOIP

Om te starten met VOIP hebben we een aantal links:

Abel Telecom (een Fries bedrijf dat VOIP aanbiedt via een Linksys SPA3000).

VoipBuster (gratis bellen naar vele landen); VoipBuster geeft een softphone waarbij u belt vanuit uw PC. Maakt u hierbij gebruik van de Linksys SPA3102 dan heeft u uw PC| niet nodig en krijgt u veel extra mogelijkheden.

XS4ALL biedt via hun ADSL verbindingen ook VOIP aan.

VOIP advies en VOIP diensten Abraxax

VOIP advies en begeleiding bij oriëntatie of aankoop?

Abraxax adviseert organisaties bij toepassingen waarbij VOIP een rol speelt. De redenen kunnen o.a. zijn:

1. Kostenbesparingen
2. Aankoop nieuwe telefooncentrale
3. Callcenters
4. Bedrijfsverhuizingen
5. Migratie
6. Integratie met backoffice
7. Telefonische bereikbaarheid
8. Tijdelijke of permanente responseopvang
9. Beveiliging van VOIP systemen (informatiebeveiliging)
10. Gespreksopname
11. Mobiliteit en virtuele organisaties

We nodigen u van harte uit om vrijblijvend contact met ons op te nemen voor een nadere kennismaking waarin we de (on)mogelijkheden van VOIP kunnen bespreken.